Maak fouten zichtbaar, alleen zo leer je veilig werken

Leestijd: ± 4:24 minuten

Deel dit bericht:

“Echt veilig werken konden we alleen bereiken als we ook het systeem zouden aanpassen.”

 

“Onze technisch operators staan dagelijks bloot aan verschillende gevaren. Stofexplosies, elektrocutie, beknelling of brandwonden door gevaarlijke stoffen. Het is uitgekauwd, maar… een ongeluk zit in een klein hoekje! Soms zelfs heel letterlijk. De gevaarlijke situaties die in de kleinste hoekjes ontstaan, zijn de blinde vlek in je veiligheidsbeleid. Je kijkt er – soms onbewust, soms bewust – overheen. Hoe zorg je er dan als verantwoordelijk leidinggevende voor dat jouw operators ook in díe situaties maximaal veilig werken? Een VCA-certificaat of veiligheidstraining is dan niet genoeg. Pas als het totale systeem veilig werken ‘ademt’, pas dan kan je spreken van maximale veiligheid.”

 

Leidinggeven aan veilig werken

Als het gaat over het belang van veiligheid voor je medewerkers, is het niet meer dan logisch dat veiligheid boven kwaliteit en kwantiteit wordt gesteld. Maar werkt het zo ook in de praktijk? Hoe vaak wint tijdsdruk het niet van logisch veiligheidsdenken? “Doe maar even snel zo, zonder de machine los te koppelen, zonder een collega erbij te vragen, zonder persoonlijke beschermingsmiddelen te dragen.” Deze onveilige gedragspatronen op de werkvloer moeten door alle lagen van de organisatie gemanaged worden.

 

Veilig werken motiveren: de Burkhardttheorie

In de praktijk is veiligheid op papier prima te regelen. Helaas is dat slechts een schijnveiligheid als de werkvloer daar niet naar handelt. Of sterker nog, er niet naar leeft. Veilig werken moet je ademen. Je denkt er niet bij na, maar je doet het continu. Iemand motiveren om te ademen is doorgaans niet nodig, dat is bij veilig werken wel anders. Juist daar hebben veel leidinggevenden in de maakindustrie moeite mee.

 

Volgens Burkhardt zijn er vier methoden om operators te motiveren om altijd veilig te werken. Het gaat in zijn theorie om:

1. het succes van veilig werken benoemen,
2. de nadelen van veilig werken verminderen,
3. de gevolgen van ONveilig werken uitleggen,
4. onveilig gedrag moeilijk maken.

 

Nu geloof ik sterk in het credo ‘show don’t tell’ en daar komt ook mijn visie vandaan: maak fouten zichtbaar. Dat vraagt allereerst een foutcultuur zoals ik mijn vorige blog over continu verbeteren beschreven heb. Pas als operators zich veilig en vrij voelen om naar hun leidinggevende fouten te melden, kunnen onveilige situaties concreet aangepakt worden. Dat geldt in het bijzonder ook voor bijna fouten en bijna ongelukken. Die moeten vervolgens goed geregistreerd worden. Wil je veilig werken, dan is een compleet en feitelijk inzicht onmisbaar.

 

Inzicht door taakobservaties

Fouten zichtbaar maken gaat dus vooral over het creëren van inzicht. Allereerst vraagt dat inzicht in het proces. Welke processen vinden er plaats binnen mijn productieafdeling? Hoe zijn die processen aan elkaar gekoppeld? Welke logistieke trajecten zijn ermee gemoeid?

 

cbt-veilig-werken

 

Samen met de productieleiders hebben we alle onderdelen van het proces in kaart gebracht. Door middel van taakobservaties ontdekten we waar er onveilige situaties ontstaan in het hele productieproces, puur door de manier waarop het proces is ingericht. Bij elke taak onderzochten we het aantal (bijna) fouten en (bijna) ongelukken. Zo ontstond een concrete prio-lijst verbeteracties van taken met de hoogste risico’s. Vervolgens is het natuurlijk de uitdaging om het proces zodanig opnieuw in te richten dat het ook daadwerkelijk beter en veiliger wordt.

 

Veiligheidsobservatierondes

Als het proces op orde is, dan is er nog de procesoperator. De man – of vrouw – aan de machine. Eerder noemde ik al het motiveren van veilig gedrag en dat is precies waar het over gaat tijdens de veiligheidsobservatierondes. Zonder op de man te spelen geef je feedback op het gedrag van de persoon in kwestie. Daarbij is het geven van positieve feedback, het compliment, minstens zo motiverend als de kritische noot. Dit gaf bij ons de grootste omslag. Operators leerden zo steeds meer uit zichzelf onveilige situaties om te buigen naar een veilige manier van werken.

 

3xM = 3×0 = 99,9% veiligheid

Als er een veiligheidsformule bestaat, dan moet het de bovenstaande zijn. Het streven is natuurlijk 100% veilig werken, echter is dat haalbaar? En als je de conclusie trekt dat je 100% veilig werkt, blijf je dan nog alert? Dus gaan we er van uit dat het altijd beter kan.

 

Zo blijven we streven naar 3×0 (drie keer nul). Nul fouten, nul onnodige stilstand en nul ongelukken. Om dat te bereiken heb ik 3xM nodig. Ik moet mijn operators voldoende faciliteren met de juiste Middelen, de Mogelijkheden bieden ofwel het systeem scheppen om maximaal veilig te opereren en we moeten met elkaar dezelfde Mentaliteit rondom veiligheid beamen.

 

Veiligheid verduurzamen

Overigens gaat veilig werken in mijn optiek niet over losstaande situaties. Veiligheid is vooral langetermijndenken. Het veiligheidsbeleid moet duurzaam zijn. Duurzaam in de zin van lang houdbaar. Het kijkt naar de situatie van vandaag, maar je verkent ook mogelijke scenario’s in de toekomst. Als mijn werkvloer met een capaciteit van 100 man nu veilig is, geldt dat dan ook nog wanneer we doorgroeien naar 150 of 200 man productiepersoneel?

 

cbt-cirkel-Deming

 

Veiligheid verduurzamen is het borgen van elke veiligheidsmaatregel die je neemt. Denk even terug aan de cirkel van Deming. Elke beweging omhoog vraagt een verankering aan de onderkant. Hoe je dat doet? Door elke verbetering te standaardiseren. Maak veilig werken de gewoonste zaak van de wereld. Voor maximale veiligheid op de werkvloer moet veilig werken de ademhaling van je organisatie zijn.

 

Who’s to blame?

Toch blijft de kans dat er ooit een keer iets fout gaat. De gevolgen voor het slachtoffer en betrokkenen kunnen een diepe impact achterlaten. Neem daarom je verantwoordelijkheid. Als leidinggevende ben je bij (ARBO)-wet verplicht om op een juiste manier toe te zien op het informeren, beoordelen en ingrijpen rondom onveilige situaties. Dus zorg voor een maximale veilige werkomgeving door fouten zichtbaar te maken, ook de bijna fouten en bijna ongevallen vast te leggen en maak veilig werken de ademhaling van je organisatie.

Bewaren

Ontdek hoe we je helpen met het verduurzamen van veiligheid en onze visie op veilig werken.

Neem contact op en we zetten samen een eerste stap naar resultaten waar je u tegen zegt!

Of bel 0800 – 228 72 46

Hoe geef jij als leidinggevende invulling aan het beheersen van de veiligheid op de werkvloer? Laat je reactie achter op Linkedin en inspireer je collega leidinggevenden met jouw visie op veilig werken.

Deel dit bericht:

Meer verhalen uit de praktijk? Bekijk de gerelateerde cases bij deze blog.

Ter inspiratie en als proeve van bekwaamheid vertellen enkele van onze klanten wat cbt voor hen heeft betekent. Lees de verhalen van VDL, Bakkersland, Libbey of SRC en hoe zij het maximale uit hun processen en mensen halen.

Ga concreet zelf aan de slag met onze gerelateerde praktijkcompetenties.

Al meer dan 25 jaar verzorgt cbt praktische trainingen en opleidingen voor de maakindustrie. Bekijk ons aanbod praktijkcompetenties en informeer naar de mogelijkheden voor jouw organisatie.

Ontdek hoe we jouw productie helpen met het verduurzamen van veiligheid en onze visie op veilig werken.

Neem contact op en we zetten samen een eerste stap naar resultaten waar je u tegen zegt!

Praktijkverhalen

company

Of bel 0800 – 228 72 46